จากจินตนาการสู่เวทีโอเปร่า

ปี ค.ศ. 2019 เป็นอีกหนึ่งปีที่น่าสนใจของ เรย์ คาวาคูโบะ ในการทำงานสร้างสรรค์ที่มากกว่าการออกแบบสำหรับคอลเลคชั่น ประจำปี  เมื่อเธอได้รับการทาบทามจาก Olga Neuwrith นักประพันธ์เพลงหญิงชาวออสเตรีย  ให้รับหน้าที่ออกแบบเครื่องแต่งกายให้กับการแสดงโอเปร่าเรื่อง Orlando ผลงานการประพันธ์ของ Virginia Woof นักเขียนสตรีชาวอังกฤษ  ที่จะนำมาจัดแสดงบนเวที Vienna State Opera  ณ กรุงเวียนนา ประเทศออสเตรีย

ความสำคัญของงานนี้คือ  นี่เป็นครั้งแรกในรอบ 150 ปีที่นักประพันธ์เพลงหญิงได้รับเกียรติให้จัดการแสดงบนเวทีสำคัญแห่งนี้

แม้ผลงานเสื้อผ้าบางส่วนในการออกแบบจะได้เผยโฉมในการแสดงแฟชั่นโชว์ไปแล้วใน COMME des GARCONS HOMME PLUS เมื่อเดือนมิถุนายน และ COMME des GARCONS SS2020 บนรันเวย์ Paris Fashion Week เมื่อเดือนกันยายนที่ผ่านมา  แต่ความน่าสนใจและชวนติดตามความพิเศษของคอสตูมการแสดงโอเปร่าเรื่องนี้ไม่หยุดเพียงเท่านั้น

หากเปรียบงานออกแบบคอสตูมทั้งคอลเลคชั่นของ เรย์ คาวาคูโบะ เป็นการแสดงละคร  นั่นเป็นการแสดงเพียง 2 องก์  ยังเหลือที่เป็นไฮไลต์อีก 1 องก์ที่จะเป็นบทสรุปของความคิดทั้งหมด  ซึ่งได้เผยให้ชมร่วมกันทั้งหมดบนเวทีการแสดงโอเปร่า ออร์แลนโด รอบปฐมทัศน์ เมื่อวันที่ 8 ธันวาคม 2019 ที่ผ่านมา

แน่นอนว่า ค่ำคืนนั้น นอกจากบทเพลงอันไพเราะ การแสดงที่ยอดเยี่ยม โรงละครที่สวยงามแล้ว  ยังมีเสื้อผ้าชุดหลักๆ 36 ชุด ของนักแสดงผู้รับบทบาทต่างๆ รวมกับเสื้อผ้าของนักแสดงสมทบ และนักร้องประสานเสียงอีก 106  ชุดจากกอมม์ เดส์ การ์ซงส์ ที่ขึ้นเวทีด้วยสีสันสดใส เด่นด้วยลวดลายดอกไม้ การใช้ผ้าลูกไม้ ออกแบบซ้อนกันเป็นชั้นๆ  เสื้อผ้ามีความพอง มีขนาดใหญ่ ความแวววับของสิ่งประดับตกแต่งเพื่อดึงดูดสายตาและทำให้ไม่ถูกกลืนหายไปบนเวทีที่ใหญ่และมีฉากต่างๆประกอบอีกมากมาย  อีกทั้งทรงผมจากการออกแบบโดยจูเลียน ดีส์ นักออกแบบผมคู่บุญของเรย์  ทำให้เวทีนั้นวิจิตรงดงามสมบูรณ์  การเคลื่อนไหวไปมาบนเวทีตลอดการแสดง สร้างความตื่นตาตื่นใจและมิติใหม่ใหักับการแสดงโอเปร่ายุคใหม่อย่างแท้จริง

ออร์แลนโดเป็นบทประพันธ์ที่มีมิติ เล่าเรื่องเพศ การเดินทางข้ามเวลา ได้อย่างน่าติดตาม  เมื่อแปรจากตัวหนังสือมาเป็นการ แสดงบนเวทีการแสดง  ก็ยังคงนำเสนอความเท่าเทียมทางเพศ และสื่อว่าชายหญิงสามารถรวมอยู่ในตัวคนคนเดียวได้อย่างเป็นธรรมชาติ ซึ่งตรงกับแนวคิดในการทำเสื้อผ้าของเรย์ที่อยากทลายอุปสรรคและยอมรับแนวคิดเกี่ยวกับสิ่งต่างๆรวมถึงเพศด้วย  เธอเชื่อว่าแฟชั่นเป็น หนึ่งในวิธีการที่ดีที่สุดในการแสดงตัวตนของแต่ละคน  ผู้คนควรมีอิสระในการแสดงออกโดยไม่คำนึงถึงเพศและข้อจำกัดใดๆ

จากความสำเร็จของโปรเจ็คท์แรกกับงานแสดง  เรย์ได้ให้สัมภาษณ์ถึงประสบการณ์การทำงานในครั้งนี้กับสื่อว่า เธอเริ่มพูดคุย กับทีมงานออร์แลนโดในเดือนพฤษภาคม 2019  ด้วยความชื่นชมในตัวโอลก้าผู้ประพันธ์เพลง  และสนใจงานเขียนของเวอร์จิเนีย วูล์ฟ  ทำให้เธอตัดสินใจรับงานนี้  แม้จะรู้ว่ามีเวลาในการเตรียมงานน้อยมาก

เรย์ยอมรับว่าโปรเจ็กท์นี้ไม่ได้เริ่มต้นจากศูนย์  แต่เธอได้คุยกับโอลก้าแต่แรกแล้วว่า  หากยอมให้เธอใช้เสื้อผ้าที่ออกแบบให้กับ 2 คอลเลคชั่นใหญ่ที่กำลังจะทำร่วมด้วย  งานนี้ก็จะสำเร็จได้ตามกำหนดเวลา  รวมถึงการนำงานออกแบบที่เคยทำไว้กลับมาสร้างสรรค์ใหม่ ซึ่งโอลก้าไม่มีปัญหา  เรย์จึงสามารถทำงานทั้งหมดได้เสร็จภายในหกสัปดาห์

โดยเป้าหมายในการออกแบบคอสตูมเพื่อโอเปร่าของเธอคือ  ต้องการสร้างบางสิ่งที่ใหม่ในบริบทของการแสดงโอเปร่า  ให้เสื้อผ้า มีส่วนร่วมบอกเล่าเรื่องราวไปพร้อมกับการแสดงอารมณ์ของนักแสดง  ซึ่งนักวิจารณ์บางคนได้ออกตัวแต่แรกว่าเสื้อผ้าของเรย์ และกอมม์ เดส์ การ์ซงส์ ไม่น่าจะหมาะกับการแสดงโอเร่า 

แต่เมื่อได้ชมการแสดงในรอบปฐมทัศน์แล้ว  เชื่อว่าสิ่งที่เห็นจะเปลี่ยนความคิดของคนเหล่านั้นได้

งานออกแบบของเรย์ท้าทายขนบเดิมๆที่มีในวงการโอเปร่า  ซึ่งเธอทำงานนี้ด้วยการใช้จินตานาการล้วนๆ

“ฉันรู้อะไรน้อยมากเรื่องขนาดของโปรดักชั่นนี้  มีเพียงรายการเครื่องแต่งกายที่ฉันต้องทำเท่านั้น  และเนื่องจากไม่มีเวลา (และ ฉันไม่ได้ถูกขอ) ให้ออกแบบฉากด้วย  ฉันจึงตัดสินใจที่จะสร้างชุดขึ้นจากความว่างเปล่าโดยไม่มีข้อจำกัดใดๆ  โดยฉันถามโอก้าแล้วว่า โอเคมั้ย  เพื่อให้เครื่องแต่งกายนั้นมีพลังและสร้างโอกาสของตัวเองบนเวที  ซึ่งเธอก็เห็นด้วย

ฉันพยายามจินตนาการว่าชิ้นส่วนต่างๆจะทำงานด้วยกันอย่างไร  พร้อมกับคิดถึงผู้สวมใส่ที่แสดงบนเวทีไปด้วย”

แม้ว่าคอสตูมของออร์แลนโดจะได้รับการยอมรับและชื่นชมอย่างมาก  แต่เมื่อนักข่าวถามเรย์ คาวาคูโบะว่าจะทำงานกับโอเปร่า เรื่องอื่นอีกหรือไม่ คำตอบของเธอมีเพียงสี้นๆว่า

“อาจจะไม่”

เพราะผลงานที่ฝากไว้กับบทประพันธ์ของเวอร์จิเนีย วูล์ฟ นักเขียนนวนิยาย  เรื่องสั้น  บทความ นักพิมพ์ และผู้สนับสนุนสิทธิสตรีคนสำคัญชาวอังกฤษแห่งศตวรรษ ที่ 20 และการร่วมงานกับ โอลก้า นูเวริธ นักประพันธ์เพลงหญิงที่ได้รับการยอมรับแห่งศตวรรษที่ 21 นั้น  เป็นการทำงานสมบูรณ์แบบที่สุดแล้ว

สำหรับเราการได้ชมเสื้อผ้าการแสดงโอเปร่าเรื่องนี้  เหมือนได้ชมผลงานที่โดดเด่นของเรย์ คาวาคูโบะในอีกมิติหนึ่ง 

ชุดสูทสีเทาหลายแขนของออร์แลนโด ในภาคบุรุษ

 ชุดของผู้บรรยายเล่าเรื่อง

พระสันตะปาปากับเสื้อคลุกำมะหยี่สีแดง

สมเด็จพระนางเจ้าเอลิซาเบธที่ 1 กับชุดที่มีความซับซ้อน

คณะนักร้องประสานเสียงในชุดผ้ายืดลายทางหลากสี

Credit : The New York Times, WIENER STAATSOPER , WWD