COMME des GARCONS ไม่ใช่เสื้อผ้า

 

“ ฉันต้องการคิดนอกกรอบเพื่อสร้างสิ่งใหม่”

ปรัชญาในการทำงานของ Rei Kawakubo หนึ่งในนักออกแบบแฟชั่นที่รู้จักกันดีในโลกผู้ก่อตั้งแบรนด์ COMME des GARCONS และ Dover Street Market คือการคิดนอกกรอบเพื่อสร้างสิ่งใหม่ๆ ใส่ใจลงมือทำในทุกๆรายละเอียดด้วยตัวเอง อะไรที่ไม่ผ่านสายตาเธอนั่นไม่ใช่กอมม์ เดส์ การ์ซงส์

                เรย์ พูดเสมอว่า

 “ฉันออกแบบบริษัท ไม่ใช่เสื้อผ้า  ไม่มีอะไรเกี่ยวกับเสื้อผ้าเลย มันเป็นอีกวิธีหนึ่งในการแสดงคุณค่าของ COMME des GARCONS” ซึ่งเธอสามารถควบคุมงานสร้างสรรค์ของแบรนด์ได้ตลอดมา นับตั้งแต่เธอก่อตั้งแบรนด์ที่โตเกียวเมื่อปี 1969  และเรย์ยังพูดเหมือนเดิมเมื่อให้สัมภาษณ์นิตยสาร Dezeen ซึ่งเป็นนิตยสารการออกแบบ ไม่ใช่แฟชั่น ในโอกาสที่เธอได้รับรางวัล Isamu Noguchi Award 2019  ซึ่งมอบให้กับศิลปินและนักออกแบบ ผู้ที่แบ่งปันจิตวิญญาณแห่งนวัตกรรมของ Isamu Noguchi มีความสำนึกในระดับโลก และความมุ่งมั่นในการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมตะวันออก / ตะวันตก มีผู้ที่ได้รับรางวัลก่อนหน้านี้ ได้แก่ Naoto Fukasawa นักออกแบบอุตสาหกรรม, Edwina von Gal ภูมิสถาปนิก, Tadao Ando สถาปนิก และ Elyn Zimmerman ศิลปิน  สำหรับ เรย์ คาวาคูโบะ นับเป็นผู้รับรางวัลคนแรกที่มาจากวงการแฟชั่นและเป็นผู้หญิง

 

                ก่อนรับรางวัลในวันที่ 2 พฤษภาคม 2019 ที่ นิวยอร์ค เรย์ ในวัย 76 ผู้ไม่ค่อยออกสื่อ ได้ให้สัมภาษณ์กับ อีลีนอร์ กิ๊บสัน จาก Dezeen ในหลายๆหัวข้อที่น่าสนใจ

“ฉันคิดว่าเป็นเรื่องแปลกมาก ฉันไม่คิดว่าตัวเองเป็นศิลปิน ดังนั้นฉันรู้สึกประหลาดใจเมื่อพวกเขามอบรางวัลให้ฉัน สิ่งที่ฉันทำมาตลอดชีวิตคือการทำธุรกิจโดยใช้การสร้างสรรค์ มองหาสิ่งใหม่ๆอยู่เสมอ พยายามจัดการกับการสร้างสรรค์ ในแง่มุมต่างๆของชีวิต โนกูชิ เองก็ทำสิ่งเดียวกัน เขามักจะมองหาสิ่งใหม่ๆอยู่เสมอ เหตุผลที่พวกเขามอบรางวัลนี้ให้กับฉัน อาจเป็นเพราะพวกเขาเห็นจิตวิญญาณเดียวกันของฉันกับโนกูชิ”

                เมื่อผู้สัมภาษณ์ขอให้เรย์เล่าถึงจุดเริ่มต้นในการออกแบบแฟชั่น เธอตอบว่า

“สิ่งแรกที่ฉันจำได้เมื่อโตขึ้นคือฉันต้องการเป็นอิสระ ทำธุรกิจและทำงาน  ฉันเริ่มทำงานที่โรงงานสิ่งทอโดยบังเอิญและทำงานเป็นสไตลิสต์ที่โรงงานแห่งนี้ไปเรื่อยๆ แต่ฉันไม่สามารถหาสิ่งที่ฉัน ต้องการทำสไตล์ได้ นั่นทำให้ฉันเริ่มทำอะไรของตัวเอง โดยใช้แฟชั่นเป็นเครื่องมือ เป็นวัตถุดิบในการทำธุรกิจเพื่อการสร้างสรรค์  เมื่อไม่สามารถหาเสื้อผ้าที่ฉันชอบได้ ฉันจึงทำของตัวเอง แล้วออกจากงานเพื่อทำบริษัทของฉันเอง โดยไม่เคยเรียนแฟชั่น ฉันไม่เคยไปโรงเรียนแฟชั่น เสื้อผ้าแบบแรกที่ฉันออกแบบ น่าจะเป็นชุดเดรสนะ”

 

                อีลีนอร์ขอให้เรย์ อธิบายสไตล์แฟชั่นส่วนตัวของเธอ

“ฉันไม่เคยคิดถึงการสร้างสไตล์ของตัวเอง ฉันแค่สวมใส่สิ่งที่ฉันทำ สำหรับคนอื่นๆ นั่นคือสไตล์ของฉัน ฉันอยากทำเสื้อผ้าเพื่อสร้างความรู้สึกในแง่บวก แข็งแกร่งและมีสุขภาพดีให้กับผู้สวมใส่ นั่นคือเป้าหมายของฉันเสมอ และเมื่อฉันใส่เสื้อผ้าที่เป็นสไตล์ของฉัน มันจึงเป็นสไตล์ COMME des GARCONS

กระบวนการทำงานของฉันเริ่มต้นจากศูนย์เสมอ และพยายามทำสิ่งที่ไม่เคยมีมาก่อน กระบวนการสร้างงานส่วนใหญ่ทำด้วย คำพูดและจินตนาการ ฉันไม่ได้วาดหรือสร้างสไตล์ มันเป็นวิธีการทำงานที่เป็นเอกลักษณ์ ฉันไม่คิดว่าจะมีคนอื่นทำงานแบบนั้น ฉันให้ พนักงานคิดด้วยตนเอง มันมีปรัชญามากมาย แค่มองไปที่ถนนและหยิบก้อนหินขึ้นมาแล้วคุณจะได้อะไรใหม่ๆ ฉันต้องการคิดนอก กรอบเพื่อทำสิ่งใหม่  ตลอด 50 ปีที่ผ่านมาสิ่งที่ฉันทำคือมองหาสิ่งใหม่และให้ทีมทำในสิ่งเดียวกัน จากนั้นจะมีการพูดคุยกันแบบทันทีถึงสิ่งใหม่ คุณรู้สึกอย่างไรในวันนี้และสิ่งที่แสดงออกมา และในที่สุดมันก็กลายเป็นเสื้อผ้า จุดเริ่มต้นเป็นเพียงการพูดคุย  ซึ่งบริษัทและการทำงานไม่ได้เปลี่ยนไปเลยตลอดเวลา 50 ปีที่ทำมา แน่นอนว่าบริษัทเติบโตขึ้นแล้ว แม้ว่าจะเพิ่มขึ้นจาก 10 คนเป็นมากกว่า 1,000 คน แต่กระบวนการทำงานในแต่ละวันของการทำเสื้อผ้าและการสร้างสรรค์ ในหัวฉันไม่ได้เปลี่ยนแปลงเลย  สิ่งสำคัญที่ต้องเพิ่มเข้าไปคือมันไม่ได้เป็นเพียงการสร้างเสื้อผ้า ฉันทำทุกอย่าง งานสถาปัตยกรรม การตกแต่งภายใน เฟอร์นิเจอร์ คือไม่ใช่แค่เสื้อผ้า วันนี้ฉันยินดีมากที่ได้บอกเล่าอีกมุมที่ไม่ได้เกี่ยวกับการทำเสื้อผ้า”

 

                เรย์ได้ขยายความการทำงานของเธอให้อีลีนอร์เห็นภาพชัดขึ้น

“ฉันออกแบบบริษัทไม่ใช่เสื้อผ้า เสื้อผ้าเป็นเพียงวัตถุดิบในการแสดงสิ่งที่ไม่เคยมีมาก่อน ซึ่งใช้กับทุกสิ่ง ฉันออกแบบกราฟิกทั้งหมด สถาปัตยกรรมสำหรับร้านทั้งหมด  คุณรู้จักโดเวอร์ สตรีท มาร์เก็ตไหม นั่นฉันก็ทำการจัดทั้งหมด  มันไม่เกี่ยวกับเสื้อผ้าแต่เป็นวิธีที่แตกต่างในการแสดงคุณค่าของ COMME des GARCONS ซึ่งเป็นแบรนด์เดียวในโลกที่ทำงานได้ดีเหมือนการเรียงตัวอักษร A ถึง Z ทุกสิ่งในระหว่างนั้น ถ้าฉันไม่ได้เห็น ไม่ได้ดู นั่นก็ไม่ใช่ COMME des GARCONS  ฉันพยายามหลีกเลี่ยงเอกสารอ้างอิง  ฉันต้องการทำสิ่งที่ผู้คนไม่เคยเห็นมาก่อน ไม่มีจุดอ้างอิง ฉันรู้สึกว่าฉันสามารถประสบความสำเร็จได้มากกว่าในการทำสิ่งที่ไม่เคยมีมาก่อน”

 

                คำถามสุดสท้ายของอีลีนอร์คือ เรย์ต้องการให้คนอธิบายถึงเธอว่าอย่างไร

“ฉันไม่ใช่ศิลปิน ไม่ใช่นักออกแบบแฟชั่น ฉันแค่ใช้แฟชั่นใช้เสื้อผ้าเป็นวัตถุดิบในการทำธุรกิจ นี่เป็นส่วนที่สำคัญมาก อย่าได้วางฉันไว้ในกล่องเลย”

                เพราะความเป็นอิสระ เป็นตัวของตัวเอง คิดนอกกรอบ คือสิ่งที่เธอเป็นและต้องการ เพื่อทำสิ่งใหม่ๆต่อไป

 

Image result for rei kawakubo